أبو نصر الفارابي
مقدمة 43
فصوص الحكمة ( شرح الغازاني وحواشي الداماد )
4 . شرح فارسي محمّد تقى استرآبادي ( درگذشتهء 1058 ه . ق ) 5 . شرحي كه براي داود پاشا ( درگذشتهء 1242 ه . ق ) فرمانرواى بغداد نوشته شده است . « 1 » 6 . شرح محمود بن محمّد شيرازي ( درگذشتهء 710 ه . ق ) 7 . شرح مهدى الهى قمشه اى 8 . شرح وترجمهء فارسي ميرزا مهدى آشتيانى شارح « در هامش برگ 1 نسخهء دامپور 103 حكمت ( 8808 M ) از همين شرح آمده است كه اين شرح از قطب شيرازي است . از اين رو در دو فهرست رامپور وسالار جنگ هم چنين نوشته شده است ؛ وبروكلمان وآتش ومژگان نيز فريفتهء آن شدند وشيرازي را از شارحان پنداشتند . » « 2 » امّا همان گونه كه در منابع كتابشناسى وفهرستهاى معتبر نسخ خطّى آمده ، اين شرح از آن سيّد إسماعيل حسينى تبريزى شام غازانى است . متأسّفانه دربارهء وى اطّلاعات چندانى نداريم ، جز آنچه در كتاب ارزشمند دانشمندان آذربايجان آمده است . از اين رو ، به آن بسنده كرده ، عباراتش را بعينه نقل مىكنيم : « أمير سيّد إسماعيل شام غازانى « 3 » ( شنب
--> ( 1 ) . ر . ك : فهرست نسخههاى خطّى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 3 ، ص 280 . ( 2 ) . شرح فصوص الحكمة ، ديباچه ، صفحهء شش . ( 3 ) . « شهرك تازه اى در غرب شهر تبريز كه غازان خان ، ايلخانى معروف مغول بنا كرد . غازان خان آن را - - غازانيه نام نهاد وفرمود تا بازرگانان كه از روم وفرنگ آيند ، بار در آنجا گشايند ؛ ودر آنجا باغها ، كاروانسراها ، مسجد ومدارس ، دار الشفا ، خانقاه ، كتابخانه ، وگرمابهها ساخت ، وگنبدى مخصوص مقبرهء خويش با أوقات ومصارف خيرية مقرّر داشت كه صورت آنها در تاريخ مبارك غازانى آمده است . » دايرة المعارف فارسي ، ج 2 ، ص 1497 .